iNet.mn дагах

Ардчилсан Үндсэн хууль баталсны 28 жилийн ой тохиож байна

Монгол Улс хүний эрх, эрх чөлөөг дээдэлсэн иргэн төвтэй төр улсыг шинэ Үндсэн хуулиараа тунхагласны түүхт 28 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна.


Монгол Улс түүхэндээ 1924, 1940, 1960, 1992 онд Үндсэн хуулийг дөрвөн удаа хэлэлцэн баталсан ба эхний гурван хууль  намч хандлага, марксист үзэл суртлыг баримталж байв. Харин 1992 оны шинэ Үндсэн хууль бол манай орны нийт хүн амыг нийгмийн анги, давхраа, үзэл бодлоор ялгаварлалгүй, нийтлэг ашиг сонирхлыг нь хамгаалж, хүн төрөлхтний хөгжлийн жам ёсыг баримтлан илэрхийлсэн ардчилсан Үндсэн хууль гэж Монголын ард түмэн нийтээр хүлээн зөвшөөрдөг билээ. Тиймээс Нийтээр тэмдэглэх баярын болон тэмдэглэлт өдрүүдийн тухай хуульд жил бүрийн нэгдүгээр сарын 13-нд Үндсэн хуулийн өдөр хэмээн нийтээр тэмдэглэхээр заасан байдаг.

Монгол Улс ардчилсан шинэ Үндсэн хуультай болоход тухайн үедээ улс төрийн олон намын төлөөлөлтэйгээр анхны ардчилсан чөлөөт сонгуулиар байгуулагдаж, төрийн эрх мэдлийг хэрэгжүүлж байсан Ардын Их Хурлын 430 гаруй депутат, Улсын Бага Хурлын 50 гаруй гишүүн оюун ухаанаа уралдуулан 75 хоног хэлэлцэн баталсан түүхтэй. Мөн шинэ Үндсэн хуулийг батлах олон нийтийн хэлэлцүүлэгт Монголын нийт 1,2 сая иргэний 75 орчим хувь нь оролцож, 200 мянга гаруй санал ирүүлж байжээ.

Тухайн үеийн Ардын Их Хурлын депутатууд 1992 онд 70 зүйлтэй шинэ Үндсэн хуулийг батлахдаа 34 зүйлийн 60 гаруй заалтад эрх зүйн үндсийг нь хуулиар тогтоохоор зааж, шинээр бүрдэх байнгын ажиллагаатай парламентад даатгаж үлдээсэн байдаг. Үндсэн хуулийн эдгээр заалтуудын дагуу холбогдох хууль боловсруулан баталж, Үндсэн хуулийг амилуулан иж бүрэн хэрэгжүүлэх гол үүргийг 1992-1996 оны Улсын Их Хурал бүрдүүлсэн юм.

Шинэ Үндсэн хуульд Монгол Улсын Их Хурал, төрийн тэргүүн Ерөнхийлөгчийн институци, Монгол Улсын Засгийн газар, Монгол Улсын Шүүх эрх мэдлийн байгууллагуудын сонгох, томилох үндэслэл журам, бүрэн эрх, чиг үүрэг, харилцааны зарчим, зохион байгуулалтын үндсийг төрийн эрх мэдлийг тэнцвэржүүлэн хуваарилах, харилцан хяналт тавих зарчмын үндсэн дээр хуульчлан тогтоосон. Төрийн тогтолцооны буюу Монгол Улсын Их Хурлын тухай, Ерөнхийлөгчийн тухай, Засгийн газрын тухай, Монгол Улсын Шүүхийн тухай, Прокурорын байгууллагын тухай, Яам, агентлагийн эрх зүйн байдлын тухай болон эрүү, иргэн, захиргааны хэргийг шүүхээр хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг баталж, төр, иргэн-иргэний нийгмийн харилцааны суурь зарчмууд хуульчлагдаж, хүний эрх, эрх чөлөөний эрх зүйн баталгаа бүрдэв. Ингэснээр Монгол Улсад төрийн эрх мэдэл хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх гэсэн бие  даасан салаа мөчирт хуваарилагдан, үйл ажиллагаа нь төлөвшин байгаа билээ.
скачать dle 12.0
1 Сэтгэгдэл

1 сэтгэгдэл

  1. MatthewBrofs

    2020/02/12 05:02:21

    De hecho, ambos trastornos a veces se potencian mutuamente y empeoran el uno al otro. Comprar viagra generico en farmacia

Сэтгэгдэл үлдээх

МОНЦАМЭ агентлагийн логог шинэчлэн бүтээх уралдааны хугацааг сунгав

Өнөөдөр, 12:41

Билл Гейтс: Коронавирус Хятадаас илүү Африкт хохирол учруулж болзошгүй

Өнөөдөр, 11:27

Х.Баттулга: Энэ удаагийн айлчлал нь хоёр орны эв санааны нэгдлийн илэрхийлэл

Өнөөдөр, 11:24

С.БЯМБАДЭЛГЭР: Дохионы хэлний хэлмэрч хийхэд хөлийн хуруу минь хүртэл хөдөлдөг

Өчигдөр, 19:57

Ө.Энхтүвшин: Ерөнхийлөгчийг БНХАУ-аас ирсний дараа 14 хоног тусгаарлана

Өчигдөр, 19:55

Монголын ард түмнээс 30.000 бог малыг Хятадад хандивлаж байгааг Ерөнхийлөгч уламжлав

Өчигдөр, 19:54

БНХАУ-д тахал үүссэнээс хойш айлчилж буй анхны Төрийн тэргүүн боллоо

Өчигдөр, 19:51

Дөнгөж төрсөн охины өвөрмөц нүүрний хувирлыг гэрэл зурагт буулгажээ

Өчигдөр, 16:00

"The Hu" хамтлаг “Heavy Music Awards”-т нэр дэвшжээ

Өчигдөр, 15:54

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНХАУ-д айлчилна

Өчигдөр, 15:53

Дахиад хичээгээрэй, монголчууд аа!

Өчигдөр, 15:52

Шинийн нэгний өглөө мөрөө гаргах зурхай

21/02/2020, 20:01

Б.Энх-Амгалан: Дарханы замыг VI сарын 20-н гэхэд ашиглалтад оруулахаар хичээж байна

21/02/2020, 19:56

Дээд шүүх Ерөнхий сайд асан Н.Алтанхуягийн намыг бүртгэлээ

21/02/2020, 19:43

С.Чинзориг: Өөрийгөө шалгуулах хүсэлтийг АТГ-т гаргаж байна

21/02/2020, 18:58

ЭЛЧИН В.ЭНХБОЛД НҮБ-ЫН ЕРӨНХИЙ НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГААС ЗАХИДЛАА ГАРДУУЛЛАА

21/02/2020, 18:36

Хулгана жилд зүг мөр гаргах ёс ба суудлын засал

21/02/2020, 16:56

Орчуулагч Ж.Нэргүйн ном гахай жилийн шилдэг бүтээлээр шалгарчээ

21/02/2020, 15:25

СОЁЛ, УРЛАГИЙН ГАЗРААС “ЦАГААН ЛАВАЙ” ЧУУЛГАТАЙ ХАМТРАН АЖИЛЛАХ “САНАМЖ БИЧИГ”-ИЙГ БАЙГУУЛЛАА

21/02/2020, 15:08

Шинэ гүүрийг “Олимпын” хэмээн нэрлэхээр тогтлоо

21/02/2020, 15:04

ЭМЯ: БНХАУ-аас бусад оронд “Ковид-19” халдварын тоо өссөөр байна

21/02/2020, 15:02

Хятадын нэгэн шоронд 200 хоригдол коронавирусээр халдварлажээ

21/02/2020, 15:00

“Оддын дайн” тоглоомд зориулсан "The Hu" хамтлагийн уран бүтээл

21/02/2020, 14:58

Майкл Блүүмберг сонгуулийн кампанит ажилдаа 409 сая ам.доллар зарцуулжээ

21/02/2020, 14:57

Дөрөв хоногт 99 мянган иргэн хувьцаагаа шалгаж, 59 мянган иргэн данс нээлгэжээ

21/02/2020, 14:56

Урт цагаан үйлчилгээний төвийн үйл ажиллагааг өнөөдрөөс бүрэн зогсооно

21/02/2020, 14:54

Говь-Алтай аймгийн Засаг дарга В.Рэнцэндоржийг чөлөөллөө

21/02/2020, 14:53

Эрдэнэт үйлдвэрийн Оёдлын цех амны хаалт үйлдвэрлэж эхэллээ

20/02/2020, 21:18

У.Хүрэлсүхийн тэргүүлсэн Засгийн газрын хамгийн том гавьяа

20/02/2020, 21:05

короновирусийн халдварын 14840 шинэ тохиолдол бүртгэгдэж 242 хүн нас баржээ

20/02/2020, 20:56

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

9/10/2018, 12:01

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

26/09/2018, 10:41

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

??? ??????? ????????? ???? ?????? ????????? ?????? ??????? ???

19/09/2018, 14:37

Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр

6/03/2019, 17:04

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

9/10/2018, 12:01

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр

6/03/2019, 17:04

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

26/09/2018, 10:41

Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв

3/02/2019, 14:32

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа

6/03/2019, 11:03

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13